ANCIEN REGIME 2

1. mondeling overgebrachte volksverhalen, opgetekend (maar vaak verminkt)
2. beelden prenten e.d.
3. eigentijdse schriftelijke bronnen (geven vaak een vertekend beeld bijv processtukken)
4. kwantificeerde bronnen

Er is een intellectuele reactie op de Verlichting= Volkscultuur (volkskarakter, Herder), maar vaak was geen sprake van een nationaal bewustzijn, regionaal, soms zelfs lokaal. Het gaat vaak om uitingen van bijgeloof.

Het Volk bestaat niet. Het gaat om heterogene groepen. Er is meestal een vloeiende grens tussen volks- en elitecultuur (Bijv vrouwen contact met elite én personeel)

Voorgeschreven ordeç è geleefde werkelijkheid

Toegestane ç è verbodene

Sociaal hoog ç è sociaal laag

Thomas en Delumeau= godsdienst is de kern van de eenheid in volkscultuur

Volksgeloof= gebrek aan kennis over NW en christelijke leer

Thomas maakt verschil tussen magie en religie. Bij het eerste gaat het om het manipuleren van een hogere macht, bij het tweede om bidden en smeken.

Intentie is nu natuurlijk moeilijk te achterhalen.

Thomas heeft een functionalistische visie:

• Magie voorziet in een behoefte waarin later wordt voorzien door de wetenschap
• Godsdienst voorziet in dezelfde behoefte als nu.

Thomas : veranderde houding tov magie wordt veroorzaakt door verandering van mentaliteit en hoge verwachtingen van de wetenschap.

Bezwaar: er is wél sprake van een verandering binnen de religieuze belevingswereld.

• achteruitgang van christendom (rond 1800) is schijn
• christendom is de som van het geloof van individuen
• ware geloof is geestelijk en individueel; zonder dwang
• eigenlijk kon het ware christendom niet bestaan in de preïndustriële samenleving
• in principe kan het eigenlijk helemaal niet voorkomen

Achteruitgang van de magie wordt door D. eerder door maatschappelijke dan door wetenschappelijk factoren veroorzaakt.

Bij het kersteningoffensief is sprake van repressie en indoctrinatie in een verbond met de overheid.

Burkeè elitecultuur maakt zich los van de volkscultuur

De volkscultuur ontwikkelt zich naar massacultuur door groeiende markteconomie, alfabetisering en professionalisering van het vermaak.

Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland

correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom

Marga Mulder (2001)