ANCIEN REGIME 2
2 Economie en Bevolking
In studies van voor 1950 staat de Baltische graanhandel centraal
Annalesschool kijkt naar samenspel van economische en sociale factoren op (middel)lange termijn
Uit O. Europa komen studies met een mondiaal perspectief
1980 Brenner debate- Brenner (marxist) wil meer aandacht voor sociale verhoudingen
Le Roy-Ladurie- homeostase- groei en contractie houden bevolking gevangen
Verstedelijking was het sterkst in N. Italie en Lage Landen
In W. Europa waren de dorpen groter, huishoudens kleiner dan O. Eur.
In steden W. domineerden de gilden, in O. de kerk of de lokale heer
Slicher v Bath 4 zones, steeds lagere opbrengsten
In het Oosten è Gütherschaft, boeren aan de grond gebonden, lijfeigenen (verschil met horigen = verplichte arbeid op domein, zelf gereedsch e.d. meebrengen)
In de 17e eeuw kwamen economische problemen door oorlogsverwoestingen
Wallerstein : 2e feodaliteit door afhankelijkheidsrelatie tot W.E.
Nijverheid kwam tot ontwikkeling in urbane centra en overbevolkte rurale gebieden in W.E.
In O.E. ontbraken voorwaarden voor ontwikkeling van rurale en luxe nijverheid.
Middellandse zeegebied (polycentrisch) = twee zones Islamistische oosten, Chr. Westen
Handel hiertussen alleen door Constantinopel en Venetie.
Concurentie voor Venetie door Spanje, Portugal en opkomende rurale nijverheid (goedkoper in Venetie hoge kwaliteitseisen gilden)
Door bevolkingsgroei voedselschaarsteè afhankelijkheid van graanleveranties uit Nw Europa. Centrum wordt Antwerpen. A'dam, Londen (achtereenvlgs, monocentrisch)
Hollanders hadden monopolie op graanhandel met Baltische kust (moedernegotie)
Terug gingen wollen stoffen, zou en haringen, maar exportsurplus
Sociale verhoudingen Adelè agrarisch inkomen
Welvarende burgersè ambieerden aristocratische levensstijl
Stedelijke arbeiders, armen, plattelandsbevolking
Blum- verklaring 2e feodaliteit uit politieke factoren
Sl. V. Bath- factoren graanprijzen, -graanexport, hoog uitgavenniveau + hoge belastingdruk
Landbouwrecessies- in Oosten = contractie en autarkie
- in Westen toename rurale nijverheid
Graanprijzen daalden door stagnerende bevolkingsgroei en invoering nieuwe producten. Resultaat is een grotere vraag naar nijverheidsproducten
Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland
correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom
Marga Mulder (2001)